671 нафар Ўзбекистонлик паспортини Туркияда йўқотган

Ушбу маълумотларни Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги Туркиядa бўлиб тургaн ёки Туркиягa бормоқчи бўлгaн Ўзбекистон фуқaролaрига қилган қуйидаги мурожаатида келтириб ўтди.

“Ҳурматли ватандошлар!

Охирги пайтларда Истанбул шаҳрида бўлиб турган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари орасида шахсини тасдиқловчи асосий ҳужжат – паспортга оид муаммолар сони кескин кўпайди. Бу муаммолар асосан фуқароларимизнинг паспортни ўғирлатиши, яроқсиз ҳолатга кетириши, гаровга бериши, йўқотиб қўйиши ва амал қилиш муддатини ўтказиб юбориши туфайли келиб чиқмоқда.

Ушбу муаммоларни ўз вақтида билан ҳал қилишда Бош консулхона томонидан фуқароларимизга тегишли ҳуқуқий-консуллик ёрдамлар кўрсатилмоқда ва уларга ватанга қайтиш сертификатлари ўрнатилган муддатда расмийлаштириб берилмоқда.

Хусусан, 2019-йилнинг 1-январидан 1-сентябрига қадар бўлган муддат давомида Бош консулхона томонидан 1328 та фуқароларимизга ватанга қайтишларида амалий ёрдамлар кўрсатилди.

Улардан:

  • 671 нафари паспортини йўқотган;
  • 44 нафари ўғирлатган;
  • 263 нафарида паспортнинг амал қилиш муддати ўтиб кетган;
  • 6 нафаридан Tуркия ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари томонидан турли тергов ёки паспортдаги сохта муҳрларни аниқлаш мақсадида олиб қўйилган.

Бундан ташқари, 314 та сертификат Tуркияда туғилган ёки кетишга ҳужжати мавжуда бўлмаган болаларга ва 57 таси эса бошқа сабаблар учун расмийлаштириб берилган.

Паспорт ўғирланса ёки йўқолса, фуқаролар бу ҳақида ариза билан ҳуқуқни муҳофаза қилиш идораларига мурожаат қилишлари лозим. Ўз навбатида ваколатли идоралар паспорт ўғирлангани ёки йўқолгани тўғрисида маълумотнома беради.

Ушбу муаммони таҳлил қилиш шуни кўрсатадики, аксар ватандошларимиз ўзларининг Tуркияда ноқонуний юрганлиги сабабли паспорт ўғирлангани ёки йўқолгани ҳақида полицияга мурожаат қилмайди. Улар Бош консулхонага паспорти йўқолган шахс сифатида мурожаат этишади. Шу ўринда таъкидлаш жоизки, паспорт ўғирлангани ёки йўқолгани тўғрисида полицияга ўз вақтида мурожаат қилиш келажакда фуқаро паспорти билан боғлиқ эҳтимолий муаммолардан (жиноий гуруҳ аъзолари ўз ғаразли мақсадлари йўлида фойдаланишилари мумкин) асрайди.

Aсосан паспортни ўғирлатиш ёки йўқотиш ҳолатлари Истанбул шаҳрининг Фотиҳ тумани ҳудуди (сайёҳлар ва тадбиркорлар кўп келадиган Лалили, Оқсарой, Қумкапи ва Боязит мавзелари)да кўп рўй бермоқда.

Бундан ташқари, фуқароларимизнинг ўз паспортларини ўзгаларга гаров сифатида бериб, Бош консулхонага ҳужжатини йўқотган шахс сифатида мурожаат қилиш ҳолатлари кўпаймоқда. Энг ачинарлиси, паспортларини гаровга қўйиб, Ватанга қайтиш гувоҳномаси билан Ўзбекистонга кетганлар устидан шикоят аризаси билан мурожаатлар қилинмоқда ва уларнинг гаров эвазига олган қарзларини қайтаришлари талаб қилинмоқда. Бу каби ҳолатларда Бош консулхона вазиятга аниқлик киритиш ва тегишли чоралар кўриш учун шикоят аризасини расмийлаштириб Ўзбекистоннинг ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралар манзилига юбормоқда.

Шу билан биргаликда фуқаронинг эътиборсизлиги туфайли паспортларни амал қилиш муддати ўтиб кетиш ҳолатлари ҳам ортиб бораётгани кузатилмоқда. Бош консулхонага эътиборсизлиги туфайли паспортининг амал қилиш муддати 5 – 7 йил олдин тугаган фуқаролар ҳам мурожаат қилган ҳолатлар ҳам мавжуд.

Шу муносабат билан эслатиб ўтамизки, паспортни асраш – қонун талаби. Паспортни бепарволик билан йўқотиш ЭКИҲнинг 1/2 қисмидан 3 бараваригача миқдорида жарима солишга асос бўлади (Mаъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 223-моддаси, 1-қисми). Бош консулхона Tуркияда бўлиб турган ёки у бу ерга келмоқчи бўлган Ўзбекистон фуқароларини ўз шахсини тасдиқловчи фуқаролик паспортларини асраб-авайлашга ва ундаги амал қилиш муддатига эътиборли бўлишга чақиради.”